تضمین کیفیت در آزمایشگاه
دوره تضمین کیفیت آزمایشگاه بر پایه ISO/IEC 17025 در کیمیا گوهر؛ الزامات فنی و مدیریتی، حسابرسی داخلی، نمودار کنترل و محاسبه عدم قطعیت.
تضمین کیفیت؛ زبان مشترک آزمایشگاههای معتبر
استاندارد ISO/IEC 17025 معیار جهانی صلاحیت آزمایشگاههاست و تسلط بر آن، برای دریافت تأیید صلاحیت و جلب اعتماد مشتریان ضروری است. این دوره ساختار استاندارد را از الزامات عمومی و ساختاری تا الزامات فرایندی و نظام مدیریت میپوشاند: کنترل مدارک و سوابق، انتخاب و اعتبارسنجی روش، ردیابی اندازهگیری و اطمینان از صحت نتایج. ابزارهای عملی کیفیت شامل نمودار کنترل شروهارت با قواعد هشدار و اقدام، آزمون توانمندی بینآزمایشگاهی مطابق ISO/IEC 17043 و محاسبه عدم قطعیت اندازهگیری بر اساس GUM آموزش داده میشود. حسابرسی داخلی، اقدام اصلاحی و مدیریت عدم انطباق نیز با مثالهای واقعی آزمایشگاهی تمرین میگردد.
الزامات ISO/IEC 17025
مرور کاربردی بندهای استاندارد ویرایش ۲۰۱۷ از ساختار و منابع تا فرایند و نظام مدیریت.
کنترل کیفیت روزانه
نمودار کنترل شروهارت، مواد مرجع و قواعد هشدار ۲ سیگما و اقدام ۳ سیگما در پایش روزانه.
عدم قطعیت اندازهگیری
محاسبه بودجه عدم قطعیت اندازهگیری مطابق GUM از شناسایی منابع تا گزارش نهایی نتیجه.
حسابرسی و اقدام اصلاحی
برنامه حسابرسی داخلی، تهیه چکلیست ممیزی، مدیریت عدم انطباق و چرخه بهبود مستمر کیفیت.
سرفصلها و مراجع استاندارد دوره
| مبحث | مرجع | خروجی یادگیری | سطح |
|---|---|---|---|
| ساختار ISO/IEC 17025 | ویرایش ۲۰۱۷؛ بندهای ۱ تا ۸ | نقشه کلی الزامات | پایه |
| الزامات فنی | بند ۷؛ فرایندهای آزمون | اعتبارسنجی و کنترل روش | پایه |
| مدارک و سوابق | بند ۸؛ نظام مدیریت | کنترل نسخه و نگهداری سوابق | پایه |
| کنترل کیفیت داخلی | نمودار شروهارت | قواعد هشدار ۲σ و اقدام ۳σ | پایه |
| آزمون توانمندی | ISO/IEC 17043 | مقایسه نتایج بینآزمایشگاهی | پیشرفته |
| عدم قطعیت | ISO/IEC 98-3 (GUM) | تهیه بودجه عدم قطعیت | پیشرفته |
| حسابرسی داخلی | بند ۸؛ ممیزی داخلی | برنامه و چکلیست ممیزی | پیشرفته |
سوالات متداول درباره دوره تضمین کیفیت
بله؛ دوره بر الزامات فنی و مدیریتی ISO/IEC 17025 تمرکز دارد و فاصلههای رایج آزمایشگاهها در ممیزیهای واقعی، اصطلاحات و مدارک موردنیاز مرجع صلاحیت را پوشش میدهد؛ البته دریافت تأیید، مستلزم اجرای الزامات در سازمان شماست.
ISO 9001 استاندارد عمومی نظام مدیریت کیفیت برای هر سازمانی است؛ ISO/IEC 17025 ویژه آزمایشگاهها است و علاوه بر نظام مدیریت، الزامات فنی مانند اعتبارسنجی روش، ردیابی اندازهگیری و عدم قطعیت نتایج را نیز در بر میگیرد.
نتیجه آنالیز ماده مرجع در بازههای زمانی مشخص ثبت و خطوط مرکز، هشدار (۲ سیگما) و اقدام (۳ سیگما) ترسیم میشود؛ خارجشدن نقطه از محدوده اقدام یا الگوهای سیستماتیک مانند هفت نقطه پیوسته یکطرفه، نیاز به توقف و بررسی فرایند را نشان میدهد.
دوره ۱۶ ساعت در چهار جلسه، بهصورت حضوری در تهران یا آنلاین زنده برگزار میشود؛ تمرین محاسبه عدم قطعیت و کارگاه نمودار کنترل با نرمافزار اکسل انجام میگیرد و گواهی پایان دوره صادر میشود.
